Split payment — po polsku mechanizm podzielonej płatności (MPP) — to jedno z narzędzi walki z wyłudzeniami VAT, które dotknęło praktycznie każdego przedsiębiorcę. Zasada jest prosta: płacisz za fakturę, ale kwota netto idzie na zwykłe konto firmowe, a VAT — na specjalny rachunek VAT, z którego nie możesz swobodnie korzystać.
Jak działa split payment?
Przy przelewaniu zapłaty za fakturę z oznaczeniem MPP bank automatycznie dzieli kwotę: kwota netto trafia na rachunek rozliczeniowy sprzedawcy, kwota VAT trafia na rachunek VAT sprzedawcy. Rachunek VAT jest tworzony automatycznie przez bank do każdego rachunku firmowego — nie musisz o niego wnioskować.
Pieniądze na rachunku VAT możesz wykorzystać na: zapłatę VAT do urzędu skarbowego, zapłatę VAT na fakturach swoim dostawcom (też w MPP), zapłatę składek ZUS, podatków CIT/PIT, cła. Nie możesz ich po prostu przelać na konto osobiste czy wypłacić w bankomacie.
Kiedy split payment jest obowiązkowy?
MPP jest obowiązkowy, gdy łącznie spełnione są trzy warunki: faktura opiewa na kwotę powyżej 15 000 PLN brutto, dotyczy towarów lub usług z załącznika nr 15 do ustawy o VAT (m.in. elektronika, stal, złom, paliwa, roboty budowlane, części samochodowe), sprzedawca i nabywca są czynnymi podatnikami VAT.
Faktura z obowiązkowym MPP musi zawierać adnotację „mechanizm podzielonej płatności". Brak adnotacji — kara do 30% kwoty VAT na fakturze (dla sprzedawcy). Zapłata bez MPP gdy jest obowiązkowy — nabywca traci prawo do zaliczenia wydatku w koszty.
Rachunek VAT — co możesz, czego nie możesz
Na rachunku VAT mogą gromadzić się duże kwoty — szczególnie jeśli sprzedajesz z MPP, ale Twoi dostawcy nie stosują MPP (bo ich faktury są poniżej 15 000 PLN lub nie dotyczą załącznika 15). W takiej sytuacji pieniądze „utknęły" na rachunku VAT.
Wyjście: wniosek o uwolnienie środków z rachunku VAT. Składasz go do naczelnika urzędu skarbowego, który ma 60 dni na odpowiedź. Urząd odmówi, jeśli masz zaległości podatkowe lub toczy się wobec Ciebie postępowanie.
Dobrowolny split payment — korzyści
Możesz stosować MPP dobrowolnie — nawet przy fakturach poniżej 15 000 PLN i poza załącznikiem 15. Korzyści: brak odpowiedzialności solidarnej za VAT niezapłacony przez sprzedawcę, brak sankcji VAT (20% i 30% dodatkowego zobowiązania), brak odsetek podwyższonych (150% stawki), szybszy zwrot VAT (25 dni zamiast 60).
Dlatego wielu przedsiębiorców stosuje MPP dobrowolnie przy wszystkich fakturach — szczególnie gdy kupują od nowych lub niezweryfikowanych kontrahentów. To prosty sposób na ochronę przed konsekwencjami ewentualnego oszustwa po stronie sprzedawcy.
Split payment a faktury zagraniczne
MPP dotyczy wyłącznie transakcji krajowych — w PLN, między polskimi podatnikami. Nie stosujesz go przy: WDT/WNT (transakcje wewnątrzwspólnotowe), imporcie/eksporcie, fakturach w walutach obcych (nawet od polskich kontrahentów), fakturach od/do podmiotów zagranicznych.