CIT — Corporate Income Tax — to podatek, który płaci każda spółka z o.o., spółka akcyjna, a nawet fundacja czy stowarzyszenie prowadzące działalność gospodarczą. W Polsce mamy dwie stawki: 19% i 9%. Brzmi prosto, ale diabeł tkwi w szczegółach.
Kto jest podatnikiem CIT?
Podatnikami CIT są: spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki akcyjne, proste spółki akcyjne, spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne (od 2021 roku), fundacje i stowarzyszenia prowadzące działalność gospodarczą, spółdzielnie, podatkowe grupy kapitałowe. Jednoosobowe działalności gospodarcze i spółki cywilne NIE płacą CIT — ich właściciele rozliczają się z PIT.
Jeśli spółka ma siedzibę w Polsce — płaci CIT od całości dochodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Spółka zagraniczna z zakładem w Polsce — tylko od dochodów z tego zakładu.
Stawki CIT — 19% i 9%
Standardowa stawka CIT to 19%. Ale mali podatnicy (przychody do 2 mln EUR w poprzednim roku) i spółki w pierwszym roku działalności mogą płacić 9% — ale tylko od dochodów z działalności operacyjnej, nie od zysków kapitałowych.
Limit 2 mln EUR obejmuje przychody brutto ze sprzedaży (z VAT). Przeliczenie na PLN następuje po średnim kursie NBP z pierwszego dnia roboczego roku podatkowego. Przekroczenie limitu w trakcie roku oznacza utratę prawa do 9% od miesiąca przekroczenia — ale w praktyce rozlicza się to rocznie.
Podstawa opodatkowania CIT
Podstawą jest dochód — czyli przychody minus koszty uzyskania przychodu. Przychody to co do zasady wszelkie przysporzenia majątkowe: ze sprzedaży, odsetek, różnic kursowych, dotacji (z wyjątkami). Koszty uzyskania przychodu to wydatki poniesione w celu uzyskania lub zachowania przychodów — wynagrodzenia, czynsz, materiały, usługi, amortyzacja.
Nie wszystko jest kosztem. Reprezentacja (np. drogie obiady z klientami), kary umowne za wady dostarczonych towarów, odsetki od zaległości podatkowych — to przykłady wydatków niestanowiących kosztów podatkowych. Pełną listę wyłączeń znajdziesz w art. 16 ustawy o CIT.
CIT-8 — roczne zeznanie podatkowe
Zeznanie roczne CIT-8 składa się do końca trzeciego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego. Dla większości spółek (rok podatkowy = kalendarzowy) termin to 31 marca. Zeznanie składa się elektronicznie — podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym osoby uprawnionej do reprezentacji.
W trakcie roku spółka wpłaca zaliczki na CIT — miesięczne lub kwartalne (mali podatnicy mogą wybrać kwartalne). Zaliczkę za dany miesiąc wpłaca się do 20. dnia następnego miesiąca. Nie musisz składać deklaracji zaliczkowej — po prostu wpłacasz kwotę na mikrorachunek podatkowy.
Ulgi i odliczenia w CIT
Spółki mogą korzystać z kilku ulg: ulga B+R (odliczenie 100-200% kosztów kwalifikowanych działalności badawczo-rozwojowej), IP Box (5% stawka od dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej), ulga na robotyzację (50% odliczenie kosztów nabycia robotów przemysłowych), ulga na prototyp (30% kosztów produkcji próbnej i wprowadzenia na rynek), ulga na innowacyjnych pracowników.
Ulgi B+R i IP Box można łączyć — ale nie dla tego samego dochodu. To popularna strategia: B+R dla fazy badawczej, IP Box dla fazy komercjalizacji.
Minimalny podatek dochodowy
Od 2024 roku obowiązuje minimalny podatek dochodowy — 10% podstawy (1,5% przychodów + koszty finansowania dłużnego + koszty usług niematerialnych od podmiotów powiązanych). Dotyczy spółek, które wykazują stratę lub rentowność poniżej 2%. Zwolnienia: spółki w pierwszych 3 latach działalności, mali podatnicy, spółki w restrukturyzacji.
W praktyce minimalny podatek uderza głównie w duże firmy z optymalizowanymi strukturami kosztów. Małe spółki z o.o. rzadko go odczuwają.
CIT tradycyjny vs estoński CIT
Wybór między tradycyjnym CIT a estońskim CIT zależy od strategii spółki. Tradycyjny CIT — płacisz co roku, niezależnie od dywidend. Estoński CIT — płacisz tylko przy wypłacie zysku. Jeśli reinwestujesz — estoński wygrywa. Jeśli wypłacasz wszystko — różnica minimalna. Szczegóły w osobnym artykule.
Warto pamiętać, że estoński CIT wymaga spełnienia dodatkowych warunków (wspólnicy tylko osoby fizyczne, min. 3 pracownicy) — nie każda spółka się kwalifikuje.