Filantropia w Polsce ma swoją nagrodę podatkową — darowizny na określone cele można odliczyć od dochodu, co realnie zmniejsza podatek do zapłaty. Trzeba jednak wiedzieć, jakie darowizny się kwalifikują, jakie limity obowiązują i co udokumentować.
Jakie darowizny można odliczyć?
Polskie prawo podatkowe pozwala odliczyć darowizny przekazane na ściśle określone cele. Lista obejmuje: cele pożytku publicznego (organizacje OPP), cele kultu religijnego (Kościoły, związki wyznaniowe), cele krwiodawstwa (ekwiwalent za oddaną krew), cele kształcenia zawodowego (szkoły publiczne prowadzące kształcenie zawodowe) oraz cele walki z COVID-19 (ten ostatni punkt jest przedłużany corocznie, ale jego przyszłość jest niepewna).
Najczęściej odliczane są darowizny na cele pożytku publicznego — to wpłaty na fundacje, stowarzyszenia i inne organizacje z statusem OPP lub prowadzące działalność pożytku publicznego. Nie myl tego z 1,5% podatku przekazywanym na OPP w zeznaniu rocznym — to zupełnie odrębny mechanizm.
Ile można odliczyć?
Łączna kwota odliczeń z tytułu darowizn nie może przekroczyć 6% dochodu (lub 6% przychodu przy ryczałcie). To limit łączny — sumuje się darowizny na wszystkie cele. Jeśli Twój roczny dochód wynosi 100 000 zł, możesz odliczyć maksymalnie 6 000 zł darowizn.
Wyjątek stanowią darowizny na cele kościelne przekazane na działalność charytatywno-opiekuńczą Kościoła — te nie podlegają limitowi 6% i mogą być odliczone w pełnej wysokości. Warunkiem jest sprawozdanie z wykorzystania darowizny przez obdarowaną instytucję kościelną w ciągu 2 lat od przekazania.
Krwiodawstwo — darowizna bez wydatku finansowego
Honorowi dawcy krwi mogą odliczyć ekwiwalent za oddaną krew. Stawka za 1 litr krwi wynosi 130 zł. Mężczyzna może oddać do 2,7 litra rocznie (6 donacji po 450 ml), kobieta — do 1,8 litra (4 donacje). Maksymalne odliczenie to zatem ok. 351 zł (mężczyźni) lub 234 zł (kobiety) rocznie.
Odliczeniu podlega również ekwiwalent za oddane składniki krwi (osocze, płytki). Dawca osocza może oddawać go częściej — nawet co 2 tygodnie — co pozwala na wyższe odliczenie. Dokumentem jest zaświadczenie ze stacji krwiodawstwa o ilości oddanej krwi/składników.
Jak udokumentować darowiznę?
Darowizny pieniężne — dowodem jest przelew bankowy lub potwierdzenie wpłaty. Wpłata gotówkowa nie kwalifikuje się do odliczenia (wyjątek: drobne darowizny, ale w praktyce US wymaga przelewu). Darowizny rzeczowe — potrzebny jest dokument określający wartość darowizny i dane darczyńcy oraz obdarowanego, plus oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny.
W zeznaniu rocznym wypełniasz załącznik PIT/O, podając kwotę darowizny, dane obdarowanego (nazwa, adres) i cel darowizny. Nie dołączasz dowodów wpłaty, ale musisz je przechowywać na wypadek kontroli US.
Darowizna a 1,5% podatku na OPP
To dwa różne mechanizmy, które można stosować jednocześnie. Darowizna to Twój wydatek — przekazujesz pieniądze i odliczasz je od dochodu. 1,5% podatku to przekierowanie części JUŻ naliczonego podatku na wybraną OPP — nie kosztuje Cię to nic dodatkowego. Można więc w tym samym roku przekazać darowiznę na fundację (i odliczyć ją od dochodu) oraz wskazać tę samą lub inną OPP jako odbiorcę 1,5% podatku.
Typowe błędy przy odliczaniu darowizn
Urząd skarbowy najczęściej kwestionuje: brak potwierdzenia przelewu bankowego, darowiznę na organizację niemającą statusu OPP ani nie prowadzącą działalności pożytku publicznego, przekroczenie limitu 6% dochodu, odliczenie darowizny na rzecz osoby fizycznej (to niedopuszczalne — odliczenie dotyczy tylko organizacji). KIS regularnie publikuje interpretacje dotyczące darowizn — warto sprawdzić, czy Twoja sytuacja ma precedens.