Standardowa faktura VAT opodatkowuje całą cenę sprzedaży. Ale w niektórych branżach — handel używanymi towarami, turystyka, sztuka — byłoby to podwójne opodatkowanie, bo sprzedawca kupił towar bez prawa do odliczenia VAT. Rozwiązanie? Procedura marży.
Na czym polega VAT marża?
Przy procedurze marży podatek VAT nalicza się nie od pełnej ceny sprzedaży, lecz od marży — różnicy między ceną sprzedaży a ceną nabycia. Jeśli kupiłeś używany samochód za 20 000 zł od osoby prywatnej (bez VAT) i sprzedajesz za 25 000 zł — podatek VAT odprowadzasz od 5 000 zł marży, a nie od 25 000 zł.
Marża brutto = cena sprzedaży − cena nabycia. VAT z marży = marża × 23/123 (przy stawce 23%). W naszym przykładzie: 5 000 × 23/123 = 934,96 zł VAT. Przy standardowej fakturze byłoby to 25 000 × 23/123 = 4 674,80 zł. Różnica jest kolosalna.
Kto może stosować procedurę marży?
Z VAT marży korzystają sprzedawcy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich i antyków — pod warunkiem, że towary te zostały nabyte od podmiotów, od których nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT: osób fizycznych nieprowadzących działalności, podatników zwolnionych z VAT, podatników stosujących procedurę marży, podatników z UE korzystających ze zwolnienia dla drobnych przedsiębiorców.
Oddzielna procedura marży obowiązuje biura podróży — tu marżą jest różnica między kwotą, którą klient płaci biuru, a kosztami usług obcych (hotel, transport, wyżywienie) nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty.
Jak wystawić fakturę VAT marża?
Faktura VAT marża różni się od standardowej. Zamiast stawki i kwoty VAT wpisuje się oznaczenie "procedura marży — towary używane" (lub odpowiednio: dzieła sztuki, antyki, przedmioty kolekcjonerskie, usługi turystyczne). Na fakturze NIE wyodrębnia się kwoty VAT — nabywca widzi tylko cenę brutto. Nie ma prawa do odliczenia VAT z faktury marża.
Fakturę wystawia się w programie księgowym z odpowiednim oznaczeniem. W pliku JPK_VAT transakcję oznacza się kodem MR_T (towary używane), MR_UZ (usługi turystyczne) lub odpowiednim innym kodem procedury.
VAT marża w handlu samochodami używanymi
To najczęstsze zastosowanie procedury marży. Komis samochodowy kupuje auto od osoby prywatnej (bez VAT), naprawia je i sprzedaje z marżą. VAT odprowadza tylko od różnicy cen. Jeśli jednak kupi samochód od firmy z fakturą VAT (i odliczy VAT naliczony) — nie może zastosować procedury marży przy odsprzedaży.
Problem pojawia się przy imporcie samochodów z UE. Samochód kupiony w Niemczech od osoby prywatnej kwalifikuje się do procedury marży. Kupiony od niemieckiego dealera z fakturą (WNT) — nie kwalifikuje się. Dokumentacja nabycia jest kluczowa — US weryfikuje ją przy kontroli.
Ewidencja i JPK przy VAT marża
Sprzedawca stosujący procedurę marży prowadzi ewidencję nabyć i sprzedaży pozwalającą na ustalenie marży dla każdej transakcji lub grupy towarów. W JPK_V7M/K transakcje oznacza się odpowiednimi kodami procedur. Ewidencja musi umożliwiać identyfikację każdego towaru — od nabycia do sprzedaży.
Jeśli marża jest ujemna (sprzedajesz taniej niż kupiłeś) — nie płacisz VAT, ale nie możesz też "przenosić" ujemnej marży na inne transakcje. Każda transakcja rozliczana jest odrębnie.
Kiedy procedura marży się nie opłaca?
Marża nie opłaca się, gdy koszty nabycia są wysokie w stosunku do ceny sprzedaży (niska marża = niski VAT, ale nie możesz odliczyć VAT z kosztów napraw). Jeśli ponosisz duże koszty z VAT-em (materiały, usługi) — standardowa faktura z odliczeniem VAT naliczonego może być korzystniejsza. Wybór procedury jest fakultatywny — możesz stosować marżę do jednych transakcji i standardowy VAT do innych.