Podatek liniowy — 19% od dochodu, bez progów, bez skali. Dla wielu przedsiębiorców to optymalna forma opodatkowania, szczególnie gdy dochody przekraczają 120 000 PLN rocznie. Ale liniówka ma swoje ograniczenia, o których warto wiedzieć przed podjęciem decyzji.
Na czym polega podatek liniowy?
Podatek liniowy to stała stawka 19% od dochodu (przychody minus koszty uzyskania przychodu). Nie ma kwoty wolnej od podatku, nie ma drugiego progu podatkowego — niezależnie od tego, czy zarabiasz 50 000 czy 5 000 000 PLN rocznie, stawka jest taka sama.
Mogą z niego korzystać osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą i wspólnicy spółek cywilnych, jawnych i partnerskich. Nie mogą: pracownicy etatowi (PIT-37), emeryci, osoby na umowach cywilnoprawnych. Wybór liniówki zgłaszasz na formularzu CEIDG-1 przy rejestracji działalności lub do 20 lutego roku, w którym chcesz ją stosować.
Podatek liniowy a skala podatkowa — porównanie
Skala podatkowa: 12% do 120 000 PLN dochodu, 32% powyżej, kwota wolna 30 000 PLN. Podatek liniowy: 19% od pierwszej złotówki, brak kwoty wolnej. Punkt przecięcia: przy dochodzie ok. 120 000-130 000 PLN liniówka zaczyna być korzystniejsza. Poniżej — skala wygrywa dzięki kwoty wolnej i niższej stawce 12%.
Ale to nie wszystko. Na skali podatkowej możesz rozliczać się wspólnie z małżonkiem (potencjalnie ogromna oszczędność, jeśli jedno z Was nie pracuje) i korzystać z ulgi na dzieci. Na liniówce — nie. To sprawia, że dla rodziny z jednym zarabiającym małżonkiem skala może być korzystniejsza nawet przy dochodzie 200 000 PLN.
Składka zdrowotna na podatku liniowym
Od Polskiego Ładu składka zdrowotna na liniówce wynosi 4,9% dochodu — mniej niż 9% na skali podatkowej. Ale nie jest odliczana od podatku (na skali też nie). Jest za to częściowo odliczalna — w 2026 roku można odliczyć składkę zdrowotną od podstawy opodatkowania do limitu 12 900 PLN.
Minimalna składka zdrowotna to 9% minimalnego wynagrodzenia. Przy zerowym lub ujemnym dochodzie — i tak płacisz minimum.
Jak rozliczyć PIT-36L?
Roczne zeznanie na podatku liniowym to PIT-36L — składasz je do 30 kwietnia roku następnego. W trakcie roku wpłacasz zaliczki miesięczne (do 20. dnia miesiąca następnego) lub kwartalne (mali podatnicy). Zaliczka = (dochód narastająco × 19%) minus wpłacone zaliczki i odliczona składka zdrowotna.
Prowadzisz KPiR (Książkę Przychodów i Rozchodów) lub pełne księgi rachunkowe. Większość przedsiębiorców na liniówce korzysta z KPiR — prostszej i tańszej w obsłudze.
Ograniczenia podatku liniowego
Liniówka wyklucza: wspólne rozliczenie z małżonkiem, ulgę na dzieci (prorodzinną), kwotę wolną od podatku (30 000 PLN), ulgę dla klasy średniej (już nie obowiązuje, ale warto wiedzieć). Możesz nadal korzystać z: ulgi termomodernizacyjnej, ulgi na IKZE, ulgi internetowej (2 pierwsze lata), odliczenia składek na ubezpieczenie społeczne, darowizn na cele pożytku publicznego.
Jeszcze jedno ograniczenie: jeśli wykonujesz usługi na rzecz byłego pracodawcy (tego samego, u którego byłeś na etacie w danym lub poprzednim roku podatkowym) — nie możesz stosować liniówki dla tych przychodów.
Kiedy podatek liniowy się opłaca?
Opłaca się: dochód powyżej 130 000 PLN rocznie, brak małżonka bez dochodów, brak prawa do ulgi na dzieci lub niewielka ulga. Nie opłaca się: dochód poniżej 120 000 PLN, wspólne rozliczenie z małżonkiem byłoby korzystne, korzystasz z dużej ulgi na dzieci (kilkoro dzieci).
Porównaj też z ryczałtem — jeśli Twoje koszty są niskie, ryczałt 12% lub 8,5% może być korzystniejszy niż liniówka, nawet przy wysokich przychodach.